Çankırı Karatekin Üniversitesi Fen Fakültesi, sağlık teknolojileri alanında yürütülen nitelikli bilimsel çalışmalarla dikkat çekmeye devam ediyor. Fen Fakültesi Kimya Bölümü Analitik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Melike Bilgi Kamaç’ın, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomühendislik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Kemal Sezgintürk ile birlikte yürüttüğü araştırmalar kapsamında, yumurtalık kanserinin erken teşhisine katkı sağlayabilecek elektrokimyasal biyosensör sistemleri geliştirildi.

Yumurtalık kanserinin erken teşhisinde önem taşıyan biyobelirteçlerin hızlı, hassas ve düşük maliyetli biçimde belirlenmesine yönelik çalışmalar, 2018 yılında TÜBİTAK 1001 Programı desteğiyle önemli bir ivme kazandı. Bu kapsamda yürütülen ilk projede, yumurtalık kanseri ile ilişkili biyobelirteçlerin eşzamanlı elektrokimyasal tayinine yönelik yenilikçi bir yaklaşım geliştirildi. Elde edilen sonuçlar, biyosensör sistemlerinin erken tanı süreçlerinde güçlü bir alternatif oluşturabileceğini ortaya koydu.

Araştırmalar, 2022 yılında kabul edilen ikinci TÜBİTAK 1001 projesi ile daha da ileri taşındı. Bu proje kapsamında, dört farklı potansiyel yumurtalık kanseri biyobelirtecinin aynı anda ölçülebilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirildi. Böylece tek bir platform üzerinden çoklu analiz yapılmasına imkân tanıyan yeni nesil bir biyosensör sistemi üzerinde önemli ilerleme sağlandı.

2022 tarihli projenin dikkat çeken yönlerinden biri de biyosensörlerin üretim altyapısına ilişkin geliştirilen yerli ve ekonomik yaklaşım oldu. Ticari olarak yurt dışından temin edilen ve yüksek maliyet oluşturan elektrotlara alternatif olarak, araştırma ekibi laboratuvar ortamında düşük maliyetli el yapımı elektrotlar üretmiştir. Bu yaklaşım, hem maliyetin azaltılması hem de sarf malzemelerinde dışa bağımlılığın düşürülmesi bakımından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor. Üretilen elektrotların, birden fazla biyobelirtecin eş zamanlı ölçümüne uygun şekilde tasarlanmış olması, çalışmanın yenilikçi yönünü daha da güçlendiriyor.

Geliştirilen biyosensör sistemlerinin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise analiz süresindeki kısalık. Sistem sayesinde ölçümlerin yaklaşık 20–30 saniye içinde gerçekleştirilebilmesi hedefleniyor. Bu yönüyle çalışma, klasik laboratuvar analizlerine kıyasla daha hızlı, pratik ve düşük maliyetli bir alternatif sunma potansiyeli taşıyor. Ayrıca geliştirilen sistemlerin, laboratuvar dışında da uygulanabilecek hasta başı test uygulamalarına dönüştürülebilmesi; erken teşhis, tedavi sürecinin izlenmesi ve klinik karar destek süreçleri bakımından önemli fırsatlar sunuyor.

Araştırma süreci yalnızca akademik yayınlarla sınırlı kalmamış, aynı zamanda uygulamaya dönük çıktılar da üretmiştir. Geliştirilen elektrotlar ve biyosensör sistemlerine ilişkin patent başvuruları yapılmış olup, ürünlerin ticarileştirme süreçleri de devam etmektedir. Bu durum, Fen Fakültesinde üretilen bilimsel bilginin sağlık teknolojilerine dönüştürülebilme kapasitesini göstermesi açısından ayrıca önem taşımaktadır.

Fen Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Melike Bilgi Kamaç’ın analitik kimya ve biyosensör teknolojileri alanındaki çalışmaları uluslararası düzeyde de takdir görmüştür. Kamaç, bilimsel başarıları dolayısıyla dünyanın köklü bilimsel onur topluluklarından Sigma Xi – The Scientific Research Honor Society üyeliğine kabul edilmiştir. Bu başarı, Çankırı Karatekin Üniversitesi Fen Fakültesinde yürütülen araştırmaların uluslararası görünürlüğünü ve niteliğini ortaya koymaktadır.

Çankırı Karatekin Üniversitesi Fen Fakültesi, temel bilimlerde üretilen bilgiyi sağlık, teknoloji ve toplum yararına dönüştürme hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürmekte; proje üretme kapasitesi, üniversiteler arası iş birlikleri ve uluslararası başarılarıyla bilimsel gelişime katkı sunmaya devam etmektedir.